-
Streszczenie Tekst analizuje peryferyjną pozycję gospodarczą Polski w okresie międzywojennym (1918–1939), ukazując jej zależność od centrów kapitalistycznych oraz wewnętrzne sprzeczności społeczne i polityczne. Główne tezy: Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska musiała połączyć trzy różne systemy gospodarcze zaborców. Przemysł był rozrzucony, a sieć kolejowa nie tworzyła spójnej całości. Mimo prób stabilizacji, w tym reformy…
-
Dossier n°63 | Tricontinental: Instytut Badań SpołecznychKwiecień 2023 Zanim Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła pandemię w marcu 2020 roku, biedniejsze kraje świata już zmagały się z poważnym i trudnym do spłacenia zadłużeniem. Według danych Banku Światowego, w latach 2011–2019 „dług publiczny w grupie 65 krajów rozwijających się wzrósł średnio o 18 procent PKB – w niektórych…
-
Wprowadzenie: Marksizm bez rewolucji W okresie zimnej wojny zachodni imperializm dokonał strategicznego manewru: zamiast jedynie zwalczać idee socjalistyczne, postanowił przekształcić i neutralizować ich rewolucyjny potencjał. Jak pisał włoski filozof Domenico Losurdo, powstał wówczas „Zachodni Marksizm” – akademicka, sterylna wersja teorii Marksa, odcięta od masowej walki klasowej. Równolegle promowano „demokratyczny socjalizm”, jako „przyjazną twarz” lewicy, akceptowalną…
-
Dossier nr 91Tricontinental: Instytut Badań SpołecznychSierpień 2025 Wprowadzenie We wrześniu 2023 roku, po zamachach stanu dokonanych przez progresywne frakcje wojskowe, przywódcy Burkina Faso, Mali i Nigru zebrali się w Bamako (Mali), aby podpisać Kartę Liptako-Gourma ustanawiającą Sojusz Państw Sahelu (AES).¹ Artykuł VI karty brzmi: Każde naruszenie suwerenności i integralności terytorialnej którejkolwiek ze stron umowy będzie…
-
Walka klas motorem dziejów. Idealizm historyczny a materializm historyczny. Na przestrzeni dziejów zmieniały się ustroje polityczne, motorem ich zmianjest zmiana stosunków społecznych produkcji, zwanych formacjamiekonomicznymi. Zmiany społeczno-ekonomiczne zachodzą więc w efekciezmian w zaawansowaniu środków produkcji. Innymi słowy zmianaspołecznych stosunków produkcji, wymusza zmianę ustroju. Nie odwrotnie. Zmiany formacji ekonomicznych Każdy bourgeois wie, że na przestrzeni dziejów…
-
Streszczenie Tekst przedstawia równoległą chronologię rozwoju kapitalizmu i (neo)kolonializmu od XV wieku do współczesności, ukazując ścisłą korelację między transformacjami centrum kapitalistycznego a zmianami form dominacji nad peryferiami. Główne etapy i korelacje: Kluczowa teza: każda transformacja kapitalizmu w centrum pociągała za sobą zmianę formy dominacji nad peryferiami – od bezpośredniej kontroli kolonialnej, przez imperializm terytorialny, po…
-
Krótkie streszczenie Tekst to marksistowska analiza mechanizmu ratowania kapitalizmu w kryzysie poprzez scenariusz faszystowski – przejęcie ruchu społecznego, oswojenie buntu i przekierowanie gniewu na wojnę. Autor przywołuje NSDAP jako „model doskonały” tej operacji. Scenariusz ratunkowy kapitału (5 kroków): NSDAP jako model: Hitler analizował postulaty proletariatu (wyższe płace, tanie mieszkania, udział w zyskach), obiecywał je –…
-
20 lutego, 2026 Krótkie streszczenie artykułu o Rabacji Galicyjskiej (1846) Artykuł analizuje rabację galicyjską (luty 1846) z perspektywy marksistowskiej jako bunt klasowy polskiego chłopstwa przeciwko feudalnemu uciskowi i pańszczyźnie, a nie wydarzenie narodowe. Autor podkreśla, że chłopi – przytłaczająca większość społeczeństwa, żyjący w nędzy i bez praw – kierowali się tłumioną przez stulecia nienawiścią klasową…
-
Streszczenie: Narodziny hitleryzmu – sojusz Reichswehry, kapitału i polityki ustępstw Tekst opisuje genezę i dojście NSDAP do władzy, kładąc nacisk na trzy kluczowe czynniki. Po pierwsze, rolę Reichswehry i kontrwywiadu (podpułkownik Röhm), który z agenta Hitlera uczynił przywódcę partii, a następnie zapewnił jej finansowanie przez bawarskich przemysłowców i bankierów. Po drugie, demagogiczny charakter programu NSDAP…
-
Neokolonializm jako współczesna forma imperializmu Neokolonializm jest nieuniknionym produktem monopolistycznego kapitału w erze imperializmu. Stanowi system globalnej eksploatacji, w którym finansowy kapitał metropolii dominuje nad gospodarkami krajów, zależnych poprzez mechanizmy ekonomiczne, polityczne i wojskowe, często bez bezpośredniej administracji kolonialnej. Mechanizmy neokolonialnej dominacji Próby wyjścia poza system: Analiza przypadków Iran: Antyimperialistyczny opór teokratycznej republiki Rewolucja Islamska…
-
George Orwell współpracował z brytyjskimi służbami specjalnymi pod koniec życia, a jego dzieła były później wykorzystywane przez agencje wywiadowcze w tym CIA. Poniższa tabela podsumowuje kluczowe dowody tej współpracy: Podmiot / Wydarzenie Rodzaj współpracy / Wykorzystania Okres / Kontekst Information Research Department (IRD) Dostarczenie listy 35-38 osób „niegodnych zaufania”; wsparcie propagandowe 1949 r., okres zimnej…
-
Zestawiono w układzie dzień po dniu. Każda data zawiera jedno z: proklamacje niepodległości, zwycięskie bitwy i kampanie wyzwoleńcze, przełomowe manifesty i porozumienia, kluczowe akty oporu, narodziny/śmierci przywódców symbolicznie upamiętniane przez ruchy wyzwoleńcze oraz wydarzenia anty‑neokolonialne. Styczeń 1 I Haiti 1804 – proklamacja niepodległości (pierwsza republika czarnych niewolników).2 I Kuba 1959 – zwycięstwo rewolucji; oddziały Che…
-
Minęło już 8 lat od zakończenia produkcji jednego z najpopularniejszych seriali TVP pt. Ranczo. Większość zapewne kojarzy tytuł, a być może była jego fanami, którzy co niedzielę wieczór zasiadali przed telewizorem w oczekiwaniu na kolejny odcinek, a po zakończeniu nowego sezonu oglądali powtórki na kanale TVP Seriale. Serial ten, wielokrotnie nagradzany w plebiscytach i przyciągający…
-
Polityka, przemoc i narracje w cieniu geopolityki Współczesne konflikty zbrojne nie toczą się już tylko na polach bitew. Równie istotna jak realne działania wojenne jest walka o język, symbole i klasyfikacje. W tym kontekście pytanie, czy Hezbollah, Hamas i Ansar Allah (Huti) są organizacjami terrorystycznymi, nie jest jedynie kwestią oceny ich metod, lecz także tego,…
-
„To była konieczność, by ocalić miliony istnień” – tak przez dekady tłumaczono światu decyzję o zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki. Jednak coraz więcej historyków, dokumentów i świadectw pokazuje, że za tą oficjalną wersją kryje się złożona gra polityczna, interesy geostrategiczne i celowe przemilczenia. Co naprawdę doprowadziło do użycia bomby atomowej? Jakie były motywy…
-
Zarządza dziesięcioma bilionami dolarów. Ma udziały w tysiącach firm na całym świecie – od Apple’a po Shell. Doradza rządom, inwestuje w rozwój zbrojeń, dyktuje reguły zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie zarabia na paliwach kopalnych. Nie ma armii ani flagi, ale ma władzę, jakiej nie posiada żaden rząd. Czym jest BlackRock i co oznacza jego rosnąca potęga…
-
„Terroryzm, którego dziś doświadczamy, pochodzi z imperializmu” – prezydent Burkina Faso Ibrahim Traoré do prezydenta Władimira Putina „Oprócz obrony i bezpieczeństwa istnieje jeszcze jedna ważna sfera – nauka i edukacja. Chcielibyśmy, aby Rosja nauczyła młodych Burkińczyków nauki, abyśmy mogli rozwijać własną produkcję, przemysł i inżynierię” – powiedział Traoré Putinowi podczas ich spotkania po Dniu Zwycięstwa.…
-
Idzie kapitał, nieborakLecz dokąd, ach dokąd tak kroczy?Cel jego nieskończonyNie zmierzą go ludzkie oczy Chce nieskończony wieść żywotSubstancję swą zwiększać wiecznieNie zna ni kresu ni miaryLecz naprzód iść musi koniecznie A idąc krew ludzką pijeKoślawi ludzkie żywotyInaczej rosnąć nie umieInaczej żyć nie ma ochoty Choć z picia krwi ludzkiej wyrastaSam nie ma ni krwi ani…
-
Antykomunizm. Cztery elementarne ideologie legitymizujące kapitalizm i ich antykomunizmy